Ćwiczenia po endoprotezie kolana, czyli co możesz robić samodzielnie w domu

Okres po wszczepieniu endoprotezy kolana to czas, w którym regularna, dobrze dobrana aktywność ma ogromne znaczenie dla szybkiego odzyskania sprawności.

Wiemy, że okres po zabiegu jest dyskomfortowy i trzeba dużo siły woli żeby zacząć działać od razu po operacji, więc ćwiczenia nie są pierwszą rzeczą która przychodzi nam na myśl. Stąd siła polecanych przez lekarzy szyn CPM, które pomagają w przejściu przez ten trudny okres.

Natomiast oprócz ćwiczeń z użyciem szyny CPM (co to jest szyna CPM, o tym piszemy tutaj) oraz tych prowadzonych pod okiem fizjoterapeuty, ważne są również te, które pacjent wykonuje samodzielnie w domu.

Systematyczność to klucz, gdyż nawet proste ruchy wykonywane codziennie, skumulowane przyniosą bardzo dobre efekty.

Wspominaliśmy już o okresie przygotowawczym przed zabiegiem (w tym miejscu), jak przygotować się do zabiegu (tutaj) i jak ćwiczyć na szynie (tutaj), zachęcamy do odwiedzenia tych treści wolną chwilą.

Natomiast poniżej przedstawiamy pięć prostych, bezpiecznych ćwiczeń, które możesz wykonywać samodzielnie. Wystarczy, że przygotujesz trochę miejsca, matę lub koc, ewentualnie ręcznik lub pasek do spodni. Płyny w dłoń i zaczynamy!

1. Napinanie mięśnia czworogłowego uda (izometryka)

Cel: wzmocnienie mięśnia, który stabilizuje kolano.
Wykonanie: Usiądź lub połóż się na plecach z wyprostowaną nogą. Wciśnij tył kolana w podłoże, napinając mięsień uda. Utrzymaj napięcie przez 5–10 sekund, a następnie rozluźnij.
Powtórzenia: 10–15 powtórzeń × 3 serie dziennie.

2. Zginanie kolana w pozycji leżącej (ćwiczenie ślizgowe)

Cel: poprawa zakresu zgięcia w stawie kolanowym.
Wykonanie: Leżąc na plecach, powoli przesuwaj piętę po podłodze w stronę pośladka, zginając kolano tak daleko, jak pozwala komfort. Następnie wróć do wyprostu.
Powtórzenia: 10–15 powtórzeń × 3 serie dziennie.

Uwaga: Jeśli wykonujesz ćwiczenia na podłodze, to możesz podłożyć ręcznik pod stopę, by ułatwić przesuwanie. Pamiętaj również, że jest to ćwiczenie tożsame z tym na szynie CPM, różnica jest taka, że to ćwiczenie angażuje mięsień czworogłowy uda

3. Prostowanie kolana z podparciem pod łydką

Cel: ćwiczenie wyprostu i zapobieganie przykurczom.
Wykonanie: Połóż się lub usiądź z poduszką lub zwiniętym ręcznikiem pod łydką tak, aby pięta była uniesiona. Pozwól, by noga swobodnie się prostowała pod wpływem grawitacji. Możesz delikatnie napinać mięsień uda, by wzmocnić efekt.
Powtórzenia: utrzymaj pozycję przez 1–2 minuty × 3 powtórzenia dziennie.

4. Ćwiczenie z paskiem lub ręcznikiem: bierne zginanie

Cel: zwiększenie zakresu ruchu w kolanie, szczególnie w początkowym okresie po operacji.
Wykonanie: Usiądź na łóżku lub macie. Załóż pasek (lub ręcznik) na stopę operowanej nogi i powoli przyciągaj stopę do siebie, pomagając rękami w zgięciu kolana. Ruch ma być powolny i kontrolowany, przede wszystkim bez bólu.
Powtórzenia: 10 razy × 2–3 serie dziennie.

5. Unoszenie wyprostowanej nogi

Cel: wzmocnienie mięśnia czworogłowego i biodra.
Wykonanie: Leżąc na plecach, zegnij zdrową nogę w kolanie, a operowaną utrzymuj wyprostowaną. Unieś wyprostowaną nogę na około 30–40 cm, zatrzymaj na 3 sekundy, a następnie powoli opuść.
Powtórzenia: 10 powtórzeń × 3 serie dziennie.

Kilka wskazówek na koniec:

Ćwicz regularnie, najlepiej 2–4 razy dziennie w krótkich sesjach
Ćwiczenia możesz zacząć wykonywać będąc jeszcze w szpitalu o ile nie otrzymasz przeciwwskazań lekarskich
Ruch nie powinien powodować bólu natomiast delikatne uczucie napięcia lub ciągnięcia jest normalne
Z czasem możesz stopniowo zwiększać liczbę powtórzeń
W razie obrzęku lub bólu po ćwiczeniach zastosuj zimny okład (np. żelowy) przez 10–15 minut. W tym przypadku bardzo dobrze sprawdza się Game Ready, gdzie jednocześnie wraz z chłodzeniem stosowana jest kompresja (więcej o Game Ready znajdziesz tutaj)
Jeśli zauważysz niepokojące objawy (silny ból, zaczerwienienie, gorąco w okolicy kolana), skontaktuj się z lekarzem lub fizjoterapeutą
Ćwiczenia mają pomagać, nie szkodzić. Jeśli czujesz, że którekolwiek z ćwiczeń nie może być przez Ciebie wykonane z jakiekolwiek powodu, nie wykonuj go bądź poproś fizjoterapeutę o poradę
Pracowita mrówka zawsze pokona spazmatycznego Herkulesa. Lepiej zrobić mniej a częściej i w regularny sposób, niż jeden raz ale mocno i intensywnie. Tutaj kluczem jest regularność, nie "ilość na raz" - czasami szewc bez butów chodzi i niestety sami się złapaliśmy w tę pułapkę intensywnych ćwiczeń po operacji, więc wiemy ile prawdy jest w tym, żeby nie przesadzić :)

Domowe ćwiczenia po endoprotezie kolana to kluczowy element rehabilitacji. Ich regularne wykonywanie, w sposób przemyślany, znacząco przyspiesza powrót do sprawności. Warto pamiętać, że każdy organizm regeneruje się w swoim tempie. Cierpliwość, systematyczność i wiara w siebie to Twoi najlepsi sprzymierzeńcy.

Pozdrawiamy serdecznie i jesteśmy do Państwa dyspozycji!

Załoga szyny-cpm.pl